Hatırlanacağı üzere, tarihi özellikleri ile medeniyetlerin somut ve somut olmayan değerlerini günümüze kadar taşıyan benzersiz tarihi kent olması nedeniyle İznik, 2014 yılında Dünya Miras Geçici Listesi’ne dahil edilmişti.

Daimi adaylık çalışmaların yürütülmesi için 2016 yılında Büyükşehir Belediyesi bünyesinde İznik Alan Başkanlığı kuruldu. İznik Alan Başkanlığı’nca hazırlanan yönetim planı, 2022 Mayıs ayında Eşgüdüm ve Denetleme Kurulu’nca onaylanarak yürürlüğe girdi.

UNESCO uygulama rehberine uygun olarak hazırlanan İznik’in adaylık dosyası, 2022 Ağustos ayında Kültür ve Turizm Bakanlığı’na teslim edildi. İznik Alan Başkanlığı’nın 1 yıl gibi kısa sürede bitirdiği yönetim planı ve adaylık dosyası, ‘Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yapılan değerlendirmede’ UNESCO daimi listesine aday olmaya değer görüldü.

Bakanlık, 19 Eylül 2022 tarihinde Türkiye’den sadece İznik’in daimi adaylık dosyasını UNESCO Dünya Miras Merkezi’ne gönderdi.

Türkiye’nin İznik Dosyası’nı içerik ve format yönünden eksiksiz olarak kabul eden UNESCO adaylık sürecini resmen başlatırken, dosya UNESCO’nun danışma organı olan Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi’ne iletildi. ICOMOS’dan görevlendirilen uzman Gabriela Semova Koleva, dosyada sunulan alanların korunmuşluk durumları ile ilgili alan yönetimlerini incelemek üzere İznik’e geldi.

Evrensel bir miras

ICOMOS Uzmanı Gabriela Semova Koleva’nın İznik ilçesinde 1 hafta sürecek, inceleme ve değerlendirme programı, İznik Belediyesi Konferans Salonu’nda yapılan İznik ICOMOS Misyonu Toplantısı ile başladı. Toplantıda konuşan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, İznik’in Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı döneminden kalan anıtsal yapıları ile medeniyetler arasındaki geçişin izlerine ev sahipliği yaptığını hatırlattı. İznik’in sadece Türkiye’ye değil, bütün insanlığa kalan evrensel bir miras olduğu düşünülerek, 2014 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca başlatılan çalışmalar sonucu UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alındığını kaydeden Başkan Aktaş, “İlk olarak, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca Alan Başkanlığı kurullarının teşekkül ettirilmesinin ardından ivme kazanan çalışmalar sonucunda ‘İznik Yönetim Planı’ onaylanarak ulusal yönetim planları arasına katıldı. Ardından İznik Alan Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen yoğun çalışmalar sonucunda hazırlanan ‘İznik: Medeniyetler Arası Geçişin İzleri’ adlı başvuru dosyası da asıl listeye alınmak üzere Paris’te bulunan UNESCO Dünya Miras Merkezi’ne iletildi. Dosya içeriğinin ‘eksiksiz’ bulunmasıyla adaylık süreci resmen başlatıldı ve gelinen süreçte ICOMOS’tan görevlendirilen uzman sayın Gabriela Semova Koleva, adaylık dosyamızı gerek içerik açısından gerekse de tarihî eserlerin mevcut hâllerini ve korunmuşluk durumlarını, yerinde inceleyerek bir rapor hazırlayacak. ICOMOS’un alan ile ilgili raporlarının İznik’in 2024 yılındaki UNESCO Dünya Miras Komitesi Toplantısı’nda komite üyelerine sunulması ve nihai kararın komite tarafından verilmesi bekleniyor. Belediyemizce yürütülen, ülkemiz ve şehrimiz için son derece önemli olan bu süreçte başta Kültür ve Turizm Bakanımız Mehmet Nuri Ersoy olmak üzere, İznik Belediye Başkanımız Kağan Mehmet Usta’ya, İznik Alan Başkanımız Doç. Dr. Şehnaz Eraslan Alıcıgüzel’e, ekiplerimize, destek veren akademisyenlere, bütün paydaş kurum ve kuruluşlara teşekkür ediyorum. Ülkemize, Bursa’mıza ve İznik’imize hayırlı, uğurlu olsun” diye konuştu.

Elimizden geleni yapacağız

Toplantıda söz alan İznik Belediye Başkanı Kağan Mehmet Usta da İznikliler olarak çok heyecanlı olduklarını belirterek, İznik’in daha iyi tanınması ve daha iyi korunması anlamında önemli çalışmalar yaptıklarını söyledi. Bu süreçte en büyük destekçilerinin Bursa Büyükşehir Belediyesi ile Kültür ve Turizm Bakanlığı olduğunu dile geren Usta, “İnşallah yapılacak bu değerlendirmeler sonucunda daha hızlı yol alacağımızı ümit ediyorum. Bize düşen ne görev varsa biz her zaman Alan Başkanlığı’nın emrindeyiz. Şehrimizi korumak, geliştirmek, tanıtmak için elimizden geleni yapıyoruz, yapmaya da devam edeceğiz” dedi.

İznik Alan Başkanımız Doç. Dr. Şehnaz Eraslan Alıcıgüzel de bu yorucu süreçte desteklerini hiçbir zaman esirgemeyen Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş ve İznik Belediye Başkanı Kağan Mehmet Usta’ya teşekkür etti.

Açılış konuşmalarının ardından yapılan oturumda ICOMOS uzmanı Gabriela Semova Koleva, ICOMOS’un değerlendirme sürecindeki rolünü anlattı. Gabriela Semova Koleva, İznik’te bir hafta sürecek değerlendirme programı kapsamında, hem adaylık dosyasında yer alan alanlarla ilgili sunumları dinleyecek hem de saha da bizzat teknik inceleme gezileri yapacak.

İznik adım adım UNESCO yolunda yazısı ilk önce Bursa'da Güzel Bir Yer üzerinde ortaya çıktı.

Hatırlanacağı üzere; Büyükşehir Belediyesi’nin çalışmalarıyla Bursa, 2014 yılında Hanlar Bölgesi, sultan külliyeleri ve Cumalıkızık ile UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmiş, böylelikle kentin uluslararası alanda tanıtımı için önemli bir adım atılmıştı.

Bununla yetinmeyip ‘restorasyonlar ile’ kenti adeta açık hava müzesine çeviren Büyükşehir Belediyesi, somut olmayan kültürel değerlerin tanıtımı için de önemli bir yol aldı.

Yapılan çalışmalar kapsamında, geçen yıl ‘çini ve Bursa ipeğinin ön planda olduğu’ zanaat ve halk sanatları dalında UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na dahil olmayı başaran Bursa, ardından UNESCO Öğrenen Şehirler Küresel Ağı’na da üye olmuştu.

Sıra İznik’te

İznik, ‘tarih öncesi çağlardan başlayarak’ günümüze kadar kesintisiz iskân gören, Helenistik ve Roma dönemleri ile başkentliğini yaptığı Selçuklu, Bizans ve sonrasında Osmanlı imparatorluklarına ait izlerin birlikte görüldüğü önemli bir kent olarak biliniyor.

Surları, anıtsal kapıları, kilise, cami, hamam, medrese gibi anıtsal yapılarıyla, kırsal kimliği ve doğal peyzajıyla İznik, özgün değerlerini günümüzde de koruyor.

Hristiyanlığın şekillenmesinde önemli rol oynayan 1. Ekümenik Konsil (MS 325) ve 7. Ekümenik Konsil’e ev sahipliği yapması sonucu, Hıristiyanlık inancı Roma İmparatorluğu’nun resmi dini olarak kabul edilmişti. İncil, İznik’te 4 kitaba ayrılarak Hristiyanlığın ana şekli oluşturulmuş, kiliselerin insan ve dini motiflerle bezenmesinin serbest bırakılma kararı ile günümüz kilise mimarisindeki süsleme sanatının önü açılmıştı.

İznik, Osmanlı hâkimiyetine girdikten sonra önemli bir ilim ve kültür merkezi niteliği kazanmış, Türk-İslam eğitim sistemindeki cami-medrese geleneğinin kurumsallaşmasında öncü rol oynamıştır. Bünyesinde en eski Osmanlı kitabesine sahip Hacı Özbek Camii’ni ve günümüze ulaşabilen en eski Osmanlı mektebi olan Süleyman Paşa Medresesi’ni barındıran İznik, çağlar boyunca dünyaca üne sahip İznik çinilerinin üretim merkezi oldu.

Tarihi özellikleri ile İznik, ‘medeniyetlerin somut ve somut olmayan değerlerini günümüze kadar taşıyan benzersiz tarihi kent olması nedeniyle’ 2014 yılında Dünya Miras Geçici Listesi’ne dahil edildi. Daimi adaylık çalışmaların yürütülmesi için 2016 yılında Büyükşehir Belediyesi bünyesinde İznik Alan Başkanlığı kuruldu. İznik Alan Başkanlığı’nca hazırlanan yönetim planı, 2022 Mayıs ayında Eşgüdüm ve Denetleme Kurulu’nca onaylanarak yürürlüğe girdi. UNESCO uygulama rehberine uygun olarak hazırlanan İznik’in adaylık dosyası, 2022 Ağustos ayında Kültür ve Turizm Bakanlığı’na teslim edildi.

Türkiye’den tek aday

İznik Alan Başkanlığı’nın 1 yıl gibi kısa sürede bitirdiği yönetim planı ve adaylık dosyası, ‘Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yapılan değerlendirmede’ UNESCO daimi listesine aday olmaya değer görüldü. Bakanlık, 19 Eylül 2022 tarihinde ülkemizin diğer önemli değerlerine sahip alanlar içerisinden Türkiye’den sadece İznik’in daimi adaylık dosyasını UNESCO Dünya Miras Merkezi’ne gönderdi.

“Yakından takip ediyoruz”

Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, 8500 yıllık arkeolojik bölgeleri, 2500 yıllık şehir yerleşimi ile Bursa’nın Bitinya, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı medeniyetlerine ev sahipliği yapan kadim şehir olduğunu vurguladı. Bursa’yı dünyaya en iyi şekilde tanıtabilmek adına gerekli tüm çalışmaları yaptıklarını belirten Başkan Aktaş, “Bu kapsamda 2014 yılında Hanlar Bölgesi, sultan külliyeleri ve Cumalıkızık ile UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmeyi başardık. Elbette çalışmalarımızı bırakmadık. Geçtiğimiz yıl çini ve Bursa ipeğinin ön planda olduğu ‘zanaat ve halk sanatları’ dalında UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na dahil olmayı başardık. Başarılarla yetinmeyerek, girişimlerimizi sürdürdük ve UNESCO Öğrenen Şehirler Küresel Ağı’na üye olduk. Bursa olarak kendimizi sürekli geliştirmeyi hedefliyoruz. Bu yüzden bunlarla yetinmeyerek, şimdi de İznik için çok önemli bir adım atıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığımız, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne aday olarak Türkiye’den sadece İznik’in dosyasını UNESCO Dünya Miras Merkezi’ne gönderdi. Süreci yakından takip ediyoruz. En kısa zamanda güzel haberleri Bursalı ve İznikli hemşerilerimizle paylaşmayı umuyoruz” dedi. Başkan Aktaş, şu ifadeleri kullandı;

“Sürecin yönetilmesinde emeği olan başta Kültür ve Turizm Bakanımız Mehmet Nuri Ersoy, İznik Belediye Başkanımız Kaan Mehmet Usta ve İznik Alan Başkanımız Doç. Dr. Şehnaz Eraslan Alıcıgüzel’e, İznik Alan Başkanlığı ekibimize, tüm paydaş kurum ve kuruluşlara, Danışma Kurulu ile Eşgüdüm ve Denetleme Kurulu üyelerimize teşekkürlerimi sunuyorum”

Türkiye’den sadece İznik var! Geri sayım başladı yazısı ilk önce Bursa'da Güzel Bir Yer üzerinde ortaya çıktı.

Serginin ardından yapılan Kültürel Miras, İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik Paneli’nin açılışında konuşan Büyükşehir Belediyesi Başkanvekili Halide Serpil Şahin, Bursa’nın 8500 yıllık çevre yerleşiminden 2500 yıllık şehir yerleşimine uzanan, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı’dan bugüne ev sahipliği yapmış kadim bir şehir olduğunu hatırlattı. Bursa’nın kültürel zenginliğine dikkat çeken Şahin, “Bu projede olmak, sorumluluğumuzu daha da artırmaktadır. Her biri ayrı zenginlik olan adetlerimiz, geleneklerimiz ve göreneklerimizle zengin bir kültürel mirasımız var. Bu mirasa en iyi şekilde sahip çıkıp, gelecek kuşaklara aktarmak için çalışmalarımız devam ediyor” dedi.

UNESCO Bursa Alan Başkanı Prof.Dr. Neslihan Dostoğlu da Bursa’nın dünya miras listesine girişinin 8’inci yılını kutladıklarını hatırlattı. Bursa’nın 2000 yılında geçici listeye, 2014 yılında ise UNESCO Dünya Miras Listesi’ne girdiğini kaydeden Dostoğlu, “Bu süreç için gerçekten çok büyük uğraş verildi. Bu büyük bir sorumluluk ve sürdürülmesi için gerekenlerin yapılması gerekir” diye konuştu.

Açılış konuşmalarının ardından gerçekleştirilen Kültürel Miras, İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik Paneli’nin moderatörlüğünü, UNESCO Bursa Alan Başkanı Prof.Dr. Neslihan Dostoğlu yaptı.

ICOMOS Uluslararası Başkan Yardımcı Prof.Dr. Zeynep Gül Ünal, ODTÜ Mimarlık Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. Sibel Yıldırım Esen, Trakya Üniversitesi Mimarlık Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. Banu Gökmen Erdoğan ve ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç.Dr. Nejan Huvaj, kültürel miras alanlarında sürdürülebilirliğin sağlanması için yapılacakları Türkiye ve dünyadan örneklerle anlattı.

Bursa’nın UNESCO’da 8. yılı yazısı ilk önce Bursa'da Güzel Bir Yer üzerinde ortaya çıktı.